Thông tư 85/2026/TT-BTC về phân loại hàng hóa: điểm cần biết
Từ 15/9/2026, Thông tư 85/2026/TT-BTC thay Thông tư 14/2015 về phân loại hàng hóa. Đây là những điều khoản người nhập khẩu gặp trực tiếp.
Thông tư 85/2026/TT-BTC quy định về phân loại hàng hóa và phân tích để phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Thông tư ký ngày 30/6/2026, có hiệu lực từ ngày 15/9/2026, thay cho Thông tư 14/2015/TT-BTC và Thông tư 17/2021/TT-BTC. Mọi tài liệu, công văn cũ dẫn hai thông tư này nay phải đọc lại theo văn bản mới.
Dưới đây là những điều khoản người nhập khẩu sẽ gặp trực tiếp khi khai mã HS hoặc khi bị hải quan lấy mẫu.
1. Phạm vi: tập trung vào phân loại
Thông tư 14/2015 cũ hướng dẫn cả phân loại lẫn phân tích để kiểm tra chất lượng, kiểm tra an toàn thực phẩm. Điều 1 Thông tư 85/2026 ghi phạm vi gồm phân loại, phân tích để phân loại và cơ sở dữ liệu Danh mục. Tên thông tư không còn nhắc kiểm tra chất lượng, an toàn thực phẩm như Thông tư 14/2015, nhưng việc "kiểm tra, đánh giá tiêu chí kỹ thuật" của hàng vẫn được nêu ở Điều 10 và Điều 12.
2. Nguyên tắc phân loại giữ nguyên
Điều 4 nhắc lại: một mặt hàng có một mã số duy nhất. Khi phân loại phải tuân thủ Luật Hải quan, Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam, biểu thuế và 6 quy tắc tổng quát giải thích Hệ thống HS. Người đã quen phân loại theo cách cũ không phải học lại từ đầu.
3. Thứ tự tài liệu khi chưa ra được mã
Điều 6 khoản 1 quy định khi áp các nguyên tắc trên mà vẫn chưa xác định được một mã duy nhất thì dùng:
- Chú giải chi tiết Danh mục HS.
- Tuyển tập ý kiến phân loại của WCO.
- Chú giải bổ sung Danh mục AHTN.
- Cơ sở dữ liệu về Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.
Nếu mô tả trong Danh mục Việt Nam khác với Danh mục HS hoặc AHTN thì áp trực tiếp mô tả của HS, AHTN (khoản 2). Vẫn chưa đủ cơ sở thì được dùng tiêu chuẩn, quy chuẩn của cơ quan có thẩm quyền để xác định tên gọi, mô tả hàng hóa (khoản 3).
4. Mã chuyên ngành khác mã hải quan: theo mã hải quan
Đây là điểm người nhập hàng y tế, mỹ phẩm, thực phẩm nên nhớ kỹ. Khoản 4 Điều 6 quy định: hàng hóa có mã số trong danh mục quản lý chuyên ngành khác với mã xác định theo Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thì thực hiện theo Danh mục xuất nhập khẩu và pháp luật hải quan.
Nói gọn: thấy mã trong thông tư của bộ chuyên ngành thì dùng để biết hàng có phải kiểm tra hay không, còn khai tờ khai thì phải phân loại lại theo Danh mục hải quan.
5. Văn bản hướng dẫn phân loại mặt hàng phức tạp áp dụng từ ngày ban hành
Với mặt hàng phức tạp, Cục trưởng Cục Hải quan có thể ban hành văn bản sửa đổi, hướng dẫn phân loại dựa trên ý kiến của bộ chuyên ngành, Ủy ban HS của WCO hoặc nhóm kỹ thuật ASEAN. Khoản 5 Điều 6 quy định khi văn bản đó ảnh hưởng đến việc khai mã số, mức thuế của doanh nghiệp thì phân loại theo văn bản kể từ ngày văn bản được ban hành.
6. Máy liên hợp và máy tháo rời: đăng ký Danh mục
Điều 7: máy liên hợp, tổ hợp máy thuộc Chương 84, 85, 90 về nhiều chuyến (từ một hay nhiều nguồn) thì người khai được chọn phân loại theo từng máy hoặc theo Chú giải 3, 4, 5 Phần XVI. Điều 8 quy định máy chưa lắp ráp hoặc tháo rời phân loại theo quy tắc 2a, tức như máy hoàn chỉnh.
Nếu hàng về nhiều chuyến (từ một hay nhiều nguồn, làm thủ tục ở một hay nhiều nơi) và người khai chọn phân loại theo Chú giải 3, 4, 5 Phần XVI, thì phải đăng ký Danh mục kèm Phiếu theo dõi trừ lùi trước tờ khai lô đầu tiên (Điều 9). Hải quan xác nhận trong 3 ngày làm việc. Chi tiết cách làm, chúng tôi viết ở bài riêng về máy móc tháo rời nhập nhiều chuyến.
7. Khi bị lấy mẫu phân tích
Điều 11 và Điều 12 quy định:
- Người khai có trách nhiệm xuất trình hàng để hải quan lấy mẫu. Mẫu lấy từ chính lô hàng, có đại diện người khai chứng kiến, ký xác nhận và niêm phong từng mẫu.
- Nếu người khai vắng mặt, hải quan vẫn lấy mẫu với sự chứng kiến của doanh nghiệp cảng, kho hoặc hãng vận tải. Vì vậy nên có mặt khi được báo lấy mẫu.
- Lấy 2 mẫu. Lô chỉ nhập đúng 1 mẫu thì không lấy mẫu.
- Mẫu được lưu 120 ngày kể từ ngày có thông báo kết quả.
- Đừng xin trả lại mẫu nếu còn định khiếu nại: nhận lại mẫu trong thời hạn lưu là coi như đã công nhận kết quả.
- Thông báo kết quả phân tích, phân loại ra trong 5 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ và mẫu. Mẫu phức tạp không quá 20 ngày làm việc.
- Nếu phải xin ý kiến bộ chuyên ngành, WCO hoặc xác minh tại nơi sản xuất, thông báo ra trong 5 ngày làm việc kể từ khi có trả lời. Nếu gửi giám định bên ngoài thì 5–8 ngày làm việc kể từ khi có kết quả giám định.
- Thông báo kết quả được công khai trên trang thông tin điện tử của Cục Hải quan, trừ phần phụ lục.
- Không đồng ý kết quả thì khiếu nại theo Luật Khiếu nại hoặc trưng cầu giám định theo Điều 30 Nghị định 08/2015/NĐ-CP.
Điều 3 khoản 3 cũng cho phép người khai tự dùng dịch vụ giám định hoặc tra cơ sở dữ liệu Danh mục để xác định thành phần, tính chất, công dụng hàng hóa, và tự chịu trách nhiệm về tài liệu mình cung cấp.
8. Chuyển tiếp
Theo Điều 16:
- Lô đã lấy mẫu trước 15/9/2026 mà chưa có kết quả thì làm theo văn bản có hiệu lực tại thời điểm đăng ký tờ khai.
- Danh mục máy liên hợp, tổ hợp máy, linh kiện rời đã đăng ký trước 15/9/2026 tiếp tục theo Thông tư 14/2015 đến khi nhập hết.
Kinh nghiệm của chúng tôi
Trước đây đã có công văn của hải quan trả lời rằng muốn hỏi mã thì phải gửi đủ thông số kỹ thuật, thiếu là không trả lời. Tinh thần đó vẫn đúng với Thông tư 85. Hồ sơ yêu cầu phân tích có mục tài liệu kỹ thuật, bảng thành phần. Doanh nghiệp đưa đủ tài liệu ngay từ đầu thì việc phân loại nhanh và ít tranh cãi.
Với khách nhập hàng có nhiều cách hiểu về mã, chúng tôi đính kèm catalogue, bảng thành phần ngay khi khai tờ khai, không đợi hải quan hỏi. Với hàng y tế, mỹ phẩm, chúng tôi luôn tra mã theo Danh mục hải quan trước, rồi mới đối chiếu sang danh mục của bộ chuyên ngành, đúng như khoản 4 Điều 6.
Căn cứ
- Thông tư 85/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 quy định về phân loại hàng hóa, phân tích để phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, hiệu lực từ 15/9/2026, thay Thông tư 14/2015/TT-BTC và Thông tư 17/2021/TT-BTC (Điều 15). Các điều đã dẫn: Điều 1, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 16. Công báo số 409, ngày 18/7/2026: https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/thong-tu-so-85-2026-tt-btc-469982.htm
- Luật Hải quan 54/2014/QH13 (văn bản hợp nhất 54/VBHN-VPQH năm 2026), Điều 26 về phân loại hàng hóa. https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2026/3/54-vbhn-vpqh.pdf
Hàng của anh chị đang bị hải quan hỏi mã hoặc lấy mẫu? Gửi tờ khai và catalogue qua Zalo 0937 639 365, chúng tôi xem, báo hướng xử lý và báo giá trong 2 giờ làm việc.