Chia nhỏ lô hàng để né thuế, né giấy phép: rủi ro thật là gì?
Tách một lô thành nhiều gói nhỏ để lọt ngưỡng miễn thuế hay né giấy phép là cách nhiều người nghĩ tới. Bài này nói thẳng rủi ro và cách làm hợp lệ.
Câu hỏi này chúng tôi nhận khá thường xuyên: "Tách ra nhiều gói dưới 1 triệu gửi chuyển phát nhanh có đỡ thuế không?", "Chia lô ra, mỗi tờ khai ít hàng thì có khỏi phải kiểm tra chất lượng không?". Nghe thì hợp lý, nhưng phần lợi không còn như người ta tưởng, còn rủi ro thì nặng hơn nhiều.
Vì sao người ta muốn chia nhỏ
Có ba lý do hay gặp:
- Muốn lọt ngưỡng miễn thuế nhập khẩu của hàng gửi chuyển phát nhanh, bưu chính: trị giá hải quan từ 1.000.000 đồng trở xuống, hoặc số thuế phải nộp từ 100.000 đồng trở xuống (Nghị định 134/2016, Điều 29 khoản 2, sửa bởi Nghị định 18/2021).
- Muốn hàng được xếp vào nhóm hàng giá trị thấp của chuyển phát nhanh, thủ tục đơn giản hơn.
- Muốn né giấy phép, kiểm tra chuyên ngành, vì nghĩ lô nhỏ thì không ai kiểm.
Chia nhỏ không né được VAT
Quyết định 78/2010/QĐ-TTg về mức miễn thuế cho hàng gửi chuyển phát nhanh đã bị Quyết định 01/2025/QĐ-TTg bãi bỏ từ 18/02/2025. Từ đó hàng giá trị thấp gửi nhanh không còn được miễn VAT. Ngưỡng 1 triệu đồng của Nghị định 134 chỉ còn tác dụng với thuế nhập khẩu, và vượt ngưỡng thì phải nộp thuế cho toàn bộ lô chứ không riêng phần vượt.
Với nhiều mặt hàng có thuế nhập khẩu thấp, phần tiết kiệm sau khi chia nhỏ còn rất ít. Trong khi đó mỗi gói phát sinh thêm cước, phí khai báo. Quan trọng hơn, chủ shop không có chứng từ đầu vào đàng hoàng cho hàng mình bán.
Hải quan nhìn thấy gì
Hàng chuyển phát nhanh được phân nhóm dựa vào hồ sơ, thông tin chủ hàng và cảnh báo của hải quan. Hàng có cảnh báo hoặc nghi ngờ trị giá thì bị chuyển sang làm thủ tục như hàng nhập thông thường. Từ 16/11/2026, Thông tư 142/2026/TT-BTC còn yêu cầu định danh, xác thực điện tử người gửi, người nhận với nhóm hàng tài liệu và hàng giá trị thấp. Theo chúng tôi, việc này khiến nhiều gói nhỏ cùng một người nhận dễ bị gom lại đối chiếu hơn trước.
Với hàng đi đường biển, đường bay thông thường, nhiều tờ khai cùng mặt hàng, cùng người bán, sát ngày nhau là kiểu dấu hiệu mà quản lý rủi ro được lập ra để phát hiện. Lô bị nghi có thể bị kiểm tra, tham vấn giá, hoặc kiểm tra sau thông quan trong 5 năm.
Khi bị phát hiện thì sao
Tùy cách làm, hậu quả rơi vào các nhóm của Nghị định 169/2026:
- Khai sai tên hàng, lượng, trị giá làm thiếu thuế: phạt 20% số thuế thiếu nếu hải quan phát hiện, cộng truy thu thuế và tiền chậm nộp (Điều 10).
- Dùng chứng từ không đúng thực tế giao dịch để khai thuế, ví dụ tách hóa đơn không đúng giao dịch thật: bị xem là trốn thuế, phạt từ 1 đến 3 lần số thuế trốn (Điều 15 khoản 1 điểm a, khoản 2). Cấu kết với người gửi hàng để nhập hàng nhằm trốn thuế cũng là hành vi trốn thuế (Điều 15 khoản 1 điểm l).
- Hàng phải kiểm tra chuyên ngành mà không có kết quả: phạt theo trị giá, từ 2 – 5 triệu đồng (lô dưới 20 triệu) đến 30 – 50 triệu đồng (lô từ 100 triệu). Thiếu giấy phép: từ 5 – 10 triệu đồng đến 50 – 70 triệu đồng. Kèm buộc tái xuất (Điều 19).
- Số thuế trốn hoặc trị giá hàng lớn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự thay vì xử phạt hành chính (Nghị định 169/2026 Điều 3 khoản 3; Bộ luật Hình sự).
Thêm một điều: với một số lỗi khai hải quan lặp lại trên nhiều tờ khai mà chưa bị xử lý, nghị định gộp lại xử một lần nhưng áp tình tiết tăng nặng vì vi phạm nhiều lần (Điều 3 khoản 1). Chia nhỏ để mỗi lần sai một ít không làm lỗi nhẹ đi.
Giấy phép không tính theo số lượng
Nghĩa vụ kiểm tra chuyên ngành, giấy phép, nhãn hàng hóa gắn với mặt hàng và mục đích nhập, không phụ thuộc lô to hay nhỏ. Một thùng mỹ phẩm hay một thùng thực phẩm nhập để bán vẫn phải đủ điều kiện như một container. Ngoại lệ chỉ có ở những trường hợp luật quy định riêng như hàng mẫu, quà biếu trong định mức, và phải đúng bản chất thật.
Làm sao cho đỡ tốn mà vẫn đúng
- Gom hàng thành lô hàng lẻ (LCL) đi chính ngạch, khai một tờ khai, có hóa đơn đầu vào để bán.
- Kiểm mã HS và thuế trước khi chốt đơn. Có C/O hợp lệ thì thuế nhập khẩu có thể giảm nhiều, hợp pháp hơn mọi cách chia nhỏ.
- Làm đủ hồ sơ công bố, giấy phép ngay từ đầu. Nhiều loại giấy dùng được cho nhiều lô trong thời hạn hiệu lực.
Kinh nghiệm của chúng tôi
Hàng thương mại số lượng lớn mà tách thành nhiều gói để chui vào nhóm giá trị thấp là dấu hiệu rủi ro rõ nhất. Hàng của các dịch vụ "order hộ" gom nguyên kiện về kho cũng hay bị hỏi chứng từ nguồn gốc, nhãn tiếng Việt khi đem bán. Chúng tôi thường làm phép so sánh cho khách: tổng chi phí nếu đi lẻ từng gói, và tổng chi phí nếu gom một lô chính ngạch có hóa đơn. Phần lớn trường hợp, đi chính ngạch không đắt hơn bao nhiêu mà ngủ yên hơn hẳn.
Căn cứ
- Nghị định 134/2016/NĐ-CP, Điều 29 khoản 2 (sửa bởi khoản 11 Điều 1 Nghị định 18/2021/NĐ-CP).
- Quyết định 01/2025/QĐ-TTg bãi bỏ Quyết định 78/2010/QĐ-TTg, hiệu lực 18/02/2025: https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/quyet-dinh-so-01-2025-qd-ttg-43803.htm
- Thông tư 142/2026/TT-BTC sửa Thông tư 191/2015/TT-BTC và 49/2015/TT-BTC, hiệu lực 16/11/2026: https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/thong-tu-so-142-2026-tt-btc-470611.htm
- Nghị định 169/2026/NĐ-CP, hiệu lực 01/7/2026: Điều 3 khoản 1, 3; Điều 10; Điều 15 khoản 1, 2; Điều 19 khoản 3, 4, 6: https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/nghi-dinh-so-169-2026-nd-cp-469561.htm
Anh chị đang tính cách nhập cho rẻ mà an toàn? Gửi danh sách hàng qua Zalo 0937 639 365, chúng tôi so sánh các phương án và báo giá trong 2 giờ làm việc.